Đang cân nhắc chuyển từ ô tô chạy xăng sang xe điện, anh Hồ Minh Nhật (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết điều khiến anh đắn đo nhất vẫn là hệ thống trạm sạc. Quãng đường từ Hà Nội về quê ở Hà Tĩnh dài hơn 300km, dù có thể sạc đầy trước khi xuất phát, anh vẫn lo lắng về khả năng tiếp cận điểm sạc dọc đường. “Ngay cả khi xe có thể đi hết quãng đường với một lần sạc, tôi vẫn không thực sự yên tâm nếu dọc đường không có điểm sạc”, anh Nhật chia sẻ.
 |
| Tăng tốc phủ sóng trạm sạc điện cao tốc Bắc – Nam phục vụ xe điện (Ảnh: Minh họa) |
Không riêng anh Nhật, nhiều người dùng xe điện đường dài cũng có chung tâm lý. Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, anh Nguyễn Trọng Hồng (TP Hồ Chí Minh) lái xe điện về quê ở Ninh Bình với hành trình dài hơn 1.500km. Điều khiến anh lo ngại nhất vẫn là hạ tầng sạc. Tuy vậy, trải nghiệm thực tế cho thấy dù trạm sạc trên cao tốc chưa nhiều, nhưng trong bán kính khoảng 3 – 4km từ các nút giao vẫn có thể tìm được điểm sạc.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông từ Thanh Hóa đến Cà Mau hiện có 21 trạm dừng nghỉ được đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Bên cạnh các dịch vụ truyền thống, việc bổ sung trạm sạc điện và chuẩn bị hạ tầng cho nhiên liệu xanh đang trở thành một trong những nội dung trọng tâm.
Trong số các nhà đầu tư, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đang triển khai với quy mô lớn nhất, sở hữu 9 trạm dừng nghỉ. Tại trạm Mai Sơn – quốc lộ 45, doanh nghiệp đã hoàn thành lắp đặt 10 trụ sạc mỗi chiều, tương đương 20 vị trí sạc. Tám trạm còn lại đang được triển khai với quy hoạch dài hạn lên tới 40 vị trí sạc cho mỗi chiều.
Tập đoàn Xuân Khiêm cũng nhanh chóng tham gia cuộc đua khi hoàn tất lắp đặt hệ thống sạc tại hai trạm Hàm Nghi – Vũng Áng và Vũng Áng – Bùng. Mỗi trạm hiện có 12 vị trí sạc, sử dụng hệ thống sạc thông minh công suất 480 kW, kết hợp điện mặt trời áp mái và nguồn điện dự phòng, hướng tới mô hình giao thông xanh.
Trong khi đó, tại trạm Vĩnh Hảo – Phan Thiết, Công ty Châu Thành TTC đã đưa vào vận hành 13 trụ sạc trên cả hai chiều, sử dụng thiết bị của VinFast và SolarEV, góp phần đa dạng hóa lựa chọn cho người dùng.
Dù vậy, không phải tất cả nhà đầu tư đều đã triển khai ngay. Một số đơn vị như Liên danh Futabuslines – Thành Hiệp Phát, Liên danh T&T – 19/5 – Trung Phương – Đông Bắc, Công ty Minh Đăng, Liên danh INDEL – Bình An và Công ty Thi Sơn hiện mới dừng ở bước xây dựng lộ trình. Các kế hoạch này sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, phù hợp với tiến độ hoàn thiện trạm dừng nghỉ và nhu cầu thị trường.
Theo đánh giá của Cục Đường bộ Việt Nam, phần lớn dự án đều đã chủ động bố trí quỹ đất và hạ tầng kỹ thuật cho việc phát triển trạm sạc trong tương lai. Đây là tiền đề quan trọng để mở rộng mạng lưới phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Không dừng lại ở xe điện cá nhân, các doanh nghiệp còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu xanh cho phương tiện hạng nặng. Petrolimex xác định các trạm dừng nghỉ là vị trí chiến lược để phát triển mạng lưới cung ứng LNG, CNG, Hydrogen, nhiên liệu sinh học và nhiên liệu tổng hợp carbon thấp.
Tập đoàn Xuân Khiêm cũng đang nghiên cứu hạ tầng LNG và Hydrogen, đồng thời đề xuất đưa hệ thống trạm của mình vào danh sách thí điểm mô hình giao thông xanh quốc gia. Liên danh T&T – 19/5 – Trung Phương – Đông Bắc dự kiến đầu tư điện mặt trời áp mái, còn Châu Thành TTC định hướng kết hợp điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và sạc nhanh.
Dù có nhiều tín hiệu tích cực, quá trình phát triển hạ tầng vẫn đối mặt với không ít thách thức. Hiện nay, hệ thống trạm sạc còn thiếu tính đồng bộ, từ số lượng trụ sạc, công suất đến tiêu chuẩn kỹ thuật. Với nhiên liệu xanh, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, chưa có kế hoạch triển khai cụ thể.
Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng cần sớm ban hành tiêu chuẩn thống nhất cho hệ thống trạm sạc tại trạm dừng nghỉ, bao gồm thông số kỹ thuật, yêu cầu an toàn phòng cháy chữa cháy và cơ chế quản lý giá dịch vụ. Đồng thời, cần xây dựng bộ tiêu chí trạm dừng nghỉ xanh và hoàn thiện hành lang pháp lý cho các loại nhiên liệu như LNG, CNG, Hydrogen.
Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nhận định, việc hình thành mạng lưới trạm sạc điện và cung cấp nhiên liệu xanh đồng bộ trên cao tốc Bắc – Nam không chỉ đáp ứng xu hướng phương tiện sạch mà còn là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của ngành giao thông vận tải trong những năm tới.
Rõ ràng, cuộc đua phủ sóng trạm sạc trên cao tốc Bắc – Nam đã bắt đầu tăng tốc. Tuy nhiên, để người dùng thực sự yên tâm lựa chọn xe điện cho những hành trình dài, hạ tầng không chỉ cần phát triển nhanh mà còn phải đồng bộ, ổn định và dễ tiếp cận hơn trong thời gian tới.
