Rào cản kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), sau khi rà soát, đã đề xuất bãi bỏ 16 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện,trong đó có kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô.

Bất hợp lý

Kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô, là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, theo quy định tại Luật Đầu tư 2014. Vào năm 2016, khi lấy ý kiến góp ý về dự án Luật Đầu tư (thay thế), đã có nhiều ý kiến đề nghị bỏ kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ra khỏi Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Quy định điều kiện kinh doanh đối với ngành, nghề kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô là không cần thiết. (Ảnh minh họa)

VCCI cho rằng, bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô là dịch vụ thường đi kèm với dịch vụ bán hàng hoặc sản xuất ô tô và trong quan hệ này trách nhiệm đối với chất lượng sản phẩm thuộc về nhà sản xuất là chủ yếu chứ không phải là người bảo hành, bảo dưỡng. Vì vậy, việc xem hoạt động bảo hành, bảo dưỡng ô tô là ngành nghề kinh doanh có điều kiện là rất bất hợp lý. Ngay cả khi việc kiểm soát các dịch vụ này là hợp lý đi nữa thì các điều kiện kinh doanh với ngành này như quy định cũng không thể hiện được các mục tiêu quản lý nào, trong khi lại cản trở đáng kể đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào thị trường.

Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) cũng có ý kiến tương tự, đề nghị bỏ kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại luật Đầu tư. Việc xây dựng hệ thống bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô của cơ sở sản xuất, lắp ráp xe ô tô, của thương nhân nhập khẩu là quy trình tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu cạnh tranh của thị trường, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng. Hơn nữa, quy trình này sẽ được điều tiết bởi cạnh tranh của thị trường và xu hướng lựa chọn của người tiêu dùng. Do vậy, quy định điều kiện kinh doanh đối với ngành, nghề kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô là không cần thiết.

Ngược lại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) cho rằng, xe ô tô là sản phẩm công nghệ cao, cấu tạo phức tạp và có giá trị lớn. Chất lượng xe ô tô có ảnh hưởng lớn đến việc bảo đảm tính mạng, sức khỏe con người, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường. Do vậy, cần áp dụng điều kiện kinh doanh ô tô từ khâu sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu đến bảo hành, bảo dưỡng.

Cuối cùng, kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô vẫn là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định tại luật Đầu tư ban hành năm 2020, có hiệu lực đến nay. Muốn kinh doanh ngành, nghề này phải được cơ quan chức năng cấp phép.

Theo quy định, kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô phải đáp ứng các điều kiện về nhà xưởng, trang thiết bị, hệ thống quản lý chất lượng, đội ngũ nhân lực có chuyên môn và cam kết hỗ trợ kỹ thuật từ nhà sản xuất, lắp ráp ô tô trong, ngoài nước. Những điều kiện này đã hạn chế việc gia nhập thị trường của nhiều doanh nghiệp.

Tạo môi trường thông thoáng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý về dự án Luật Đầu tư (thay thế). Dự kiến, dự sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2025). Nhiều ý kiến lại tiếp tục đề nghị, bỏ kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Cắt giảm điều kiện này sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh và không ảnh hưởng đến các nhiệm vụ chính trị, xã hội.

Đã từng có nhiều ý kiến đề nghị bỏ kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ra khỏi Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. (Ảnh minh họa)

Theo kỹ sư Nguyễn Minh Đồng, Giám đốc Công ty Công Nghệ Đức Việt (TP HCM), bảo hành ô tô là trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu (đã có quy định), còn bảo dưỡng hãy để cho người tiêu dùng quyết định chọn nơi nào. Chỉ thay một lọ dầu, vệ sinh điều hòa, sơn lại chỗ bị xước… có nhất thiết phải đưa vào cơ sở chính hãng không? Nếu tất cả xe vào đó sẽ quá tải, phải chờ đợi rất lâu và chi phí tăng cao. Tại Đức, chỉ cần có chứng chỉ nghề và có thời gian làm việc tại một cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng ô tô 5 năm là có thể tự mở xưởng, không cần phải xin giấy phép.

TS Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, thời gian qua việc cắt giảm Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không thực chất, chưa đáp ứng được yêu cầu. Bước vào kỷ nguyên mới, đòi hỏi nhiệm vụ này phải hiệu quả hơn. Với ô tô, định kỳ đều phải kiểm tra tại các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới và cấp chứng nhận an toàn kỹ thuật mới đủ điều kiện tham gia giao thông, như vậy đã có kiểm soát chặt chẽ. Bỏ kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng xe ô tô ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, sẽ tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường, tạo môi trường thông thoáng, cạnh tranh bình đẳng, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm chi phí, tiết kiệm thời gian cho người dân, có ý nghĩa rất lớn.