XPeng bước vào cuộc đua robotaxi
Theo tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), hãng xe điện Trung Quốc XPeng đang đẩy nhanh tham vọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và xe tự lái khi bắt đầu sản xuất hàng loạt taxi không người lái (robotaxi), động thái được đánh giá có thể tạo ra thách thức đáng kể đối với hệ thống Full Self-Driving (FSD) của Tesla trong cuộc đua công nghệ AI toàn cầu.
Theo thông báo của XPeng ngày 18/5, mẫu robotaxi mới được phát triển trên nền tảng GX và sử dụng bốn chip AI Turing do chính công ty tự thiết kế. Xe đạt cấp độ tự lái Level 4 (L4), tức có thể vận hành hoàn toàn tự động trong các khu vực xác định mà không cần tài xế can thiệp trong hầu hết tình huống.
Đây được xem là bước tiến lớn của XPeng trong nỗ lực xây dựng hệ sinh thái AI cho giao thông thông minh. Không chỉ cạnh tranh ở thị trường xe điện, các hãng công nghệ và ô tô Trung Quốc hiện còn coi robotaxi là “mặt trận” mới trong cuộc cạnh tranh với Tesla và Mỹ.
CEO của XPeng, ông Hà Tiểu Bằng cho biết công ty dự kiến triển khai thử nghiệm dịch vụ robotaxi trong nửa cuối năm 2026 để đánh giá hiệu quả vận hành, mức độ chấp nhận của người dùng cũng như khả năng thương mại hóa. Mục tiêu tiếp theo là đến đầu năm 2027, các xe có thể hoạt động hoàn toàn không cần nhân viên giám sát trên xe.
Thách thức trực tiếp Tesla trong lĩnh vực AI
Khác với nhiều doanh nghiệp robotaxi hiện nay vốn phụ thuộc vào đối tác công nghệ bên ngoài, XPeng lựa chọn chiến lược tự phát triển toàn bộ hệ thống, từ chip AI, phần mềm điều khiển cho đến nền tảng xe. Công ty cho rằng việc kiểm soát toàn bộ chuỗi công nghệ sẽ giúp tối ưu chi phí và nâng cao tốc độ cải tiến.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là XPeng đang theo đuổi mô hình “pure vision” – tức chủ yếu sử dụng camera kết hợp AI để xử lý môi trường giao thông thay vì phụ thuộc nhiều vào cảm biến lidar hoặc bản đồ độ phân giải cao. Đây cũng là hướng đi mà Tesla của tỷ phú Elon Musk đang theo đuổi với hệ thống FSD.
Giới phân tích cho rằng việc XPeng lựa chọn mô hình tương tự Tesla cho thấy các hãng xe Trung Quốc ngày càng tự tin về năng lực AI và xử lý dữ liệu hình ảnh. Trong bối cảnh chi phí lidar vẫn khá cao, giải pháp “vision-only” nếu thành công sẽ giúp giảm giá thành xe và mở rộng khả năng thương mại hóa robotaxi.
Trước đó, CEO Hà Tiểu Bằng từng tuyên bố XPeng đặt mục tiêu vượt công nghệ FSD của Tesla tại thị trường Trung Quốc vào tháng 8/2026. Theo ông, điều kiện giao thông phức tạp và mật độ phương tiện dày đặc tại Trung Quốc chính là môi trường thử nghiệm khó nhất cho công nghệ tự lái.
“Nếu một hệ thống AI có thể vận hành tốt trong môi trường giao thông Trung Quốc, nó có thể hoạt động ở hầu hết nơi khác trên thế giới”, ông Hà nhận định.
Trung Quốc tăng tốc tham vọng AI giao thông
Trong vài năm gần đây, Trung Quốc đã trở thành một trong những thị trường phát triển robotaxi nhanh nhất thế giới. Các công ty như Baidu Apollo, Pony.ai hay WeRide đều đang mở rộng thử nghiệm xe tự lái tại nhiều thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến và Quảng Châu.
Tuy nhiên, XPeng được đánh giá có lợi thế riêng khi kết hợp được kinh nghiệm sản xuất xe điện quy mô lớn với năng lực phát triển AI. Hãng hiện là một trong những nhà sản xuất EV tăng trưởng nhanh nhất Trung Quốc và liên tục đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo, robot hình người và công nghệ lái tự động.
Ngoài ra, XPeng còn hợp tác với nền tảng bản đồ và gọi xe Amap thuộc Alibaba để xây dựng hệ sinh thái vận tải tự lái. Sự kết hợp giữa dữ liệu bản đồ, AI và dịch vụ gọi xe được kỳ vọng sẽ giúp robotaxi dễ dàng tiếp cận người dùng hơn trong tương lai.
Theo hãng tin Reuters và tờ Wall Street Journal, việc XPeng đẩy mạnh robotaxi cũng phản ánh xu hướng cạnh tranh công nghệ ngày càng quyết liệt giữa Trung Quốc và Mỹ. Sau các lĩnh vực như bán dẫn, AI tạo sinh hay xe điện, giao thông tự lái đang nổi lên như một biểu tượng mới của năng lực công nghệ quốc gia.
Tesla hiện vẫn được xem là công ty dẫn đầu trong lĩnh vực lái xe tự động nhờ hệ thống FSD và lượng dữ liệu khổng lồ thu thập từ hàng triệu phương tiện trên toàn cầu. Tuy nhiên, các hãng Trung Quốc đang tận dụng lợi thế thị trường nội địa rộng lớn, tốc độ triển khai nhanh và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền địa phương để thu hẹp khoảng cách.
Một số chuyên gia nhận định Trung Quốc có thể trở thành nơi robotaxi được thương mại hóa quy mô lớn sớm hơn Mỹ nhờ môi trường pháp lý linh hoạt hơn và hạ tầng đô thị phù hợp cho thử nghiệm AI giao thông.
Dù vậy, công nghệ xe tự lái hoàn toàn vẫn đối mặt nhiều thách thức. Các vấn đề về an toàn, trách nhiệm pháp lý, bảo mật dữ liệu và mức độ chấp nhận của xã hội vẫn là rào cản lớn đối với ngành công nghiệp này.
Song với XPeng, việc bắt đầu sản xuất hàng loạt robotaxi cho thấy tham vọng vượt ra ngoài vai trò một hãng xe điện thông thường. Công ty đang muốn trở thành một tập đoàn AI giao thông toàn diện – nơi xe hơi không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là nền tảng công nghệ tự động vận hành bằng trí tuệ nhân tạo.
Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI toàn cầu ngày càng gay gắt, robotaxi có thể sẽ trở thành “chiến trường” mới giữa các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ và Trung Quốc trong thập niên tới.
