Sáng ngày 04/9/2025, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh đã tổ chức kỷ niệm cột mốc lịch sử 50 năm hình thành và phát triển (04/9/1975 – 04/9/2025), đánh dấu nửa thế kỷ hoạt động trong sứ mệnh vì hòa bình.
Năm 2025 là một giao điểm lịch sử trọng đại, đánh dấu nửa thế kỷ non sông thống nhất và nửa thế kỷ hình thành, phát triển của Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. Sự tương đồng này không phải là ngẫu nhiên, mà là minh chứng cho thấy hành trình 50 năm của Bảo tàng chính là sự phản ánh chân thực hành trình vĩ đại của dân tộc: vươn lên từ sau chiến tranh để hội nhập và phát triển mạnh mẽ.
Ngay sau đại thắng mùa Xuân 1975, thực hiện chủ trương của Đảng bộ Thành phố, “Nhà trưng bày tội ác Mỹ – Ngụy” đã ra đời vào ngày 04 tháng 9 năm 1975, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân về một tiếng nói tố cáo tội ác chiến tranh xâm lược.
Ông Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó Giám đốc điều hành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh phát biểu tại sự kiện.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó Giám đốc điều hành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh cho biết trải qua nửa thế kỷ, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đã khẳng định vị thế của một thiết chế văn hóa hàng đầu quốc gia. Sức sống của Bảo tàng được minh chứng qua những con số ấn tượng: vinh dự đón tiếp hàng chục triệu lượt khách, vượt xa mốc 25 triệu lượt vào năm 2025. Ngay cả sau đại dịch, Bảo tàng đã phục hồi mạnh mẽ, có ngày đón hơn 10.000 lượt khách, phần lớn là du khách quốc tế, khẳng định sức hấp dẫn vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ và văn hóa.
Nền tảng cho sức hấp dẫn đó là di sản ký ức vô giá với hơn 20.000 tài liệu, hiện vật, phim ảnh, trong đó có nhiều hiện vật quý do các cựu chiến binh, nhà báo và bạn bè quốc tế trao tặng. Giá trị này đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận; gần đây nhất, với giải thưởng “Travellers’ Choice Best of the Best 2024” từ TripAdvisor, Bảo tàng đã lọt vào top 1% điểm đến tốt nhất toàn cầu và là đại diện duy nhất của Việt Nam trong danh sách này.
Bảo tàng luôn kiên định với sứ mệnh giáo dục cộng đồng qua hàng trăm cuộc triển lãm lưu động đến vùng sâu, vùng xa và cả ở nước ngoài như: Nhật Bản, Đan Mạch, Hoa Kỳ. Đặc biệt, Bảo tàng là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao có khả năng tự chủ toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên từ năm 2014 đến nay. Một minh chứng cho sự năng động và hiệu quả quản trị.
Trên nền tảng tự hào đó, Bảo tàng đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với tầm nhìn chiến lược là một “Bảo tàng vì Hòa bình”. Xác định sứ mệnh chủ động chuyển hóa di sản ký ức thành sức mạnh nền văn hóa, một kênh ngoại giao nhân dân hiệu quả, vun đắp tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM trao cờ truyền thống cho Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.
Cũng theo ông Hoàng Anh, trên nền tảng 50 năm hình thành và phát triển, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đang bước vào giai đoạn mới với tầm nhìn trở thành “Bảo tàng vì Hòa bình”.
Thứ nhất, đẩy mạnh hợp tác quốc tế để đưa câu chuyện hòa giải lên tầm cao mới, thành viên tích cực của Mạng lưới Bảo tàng Vì Hòa bình thế giới. Một sự kiện lịch sử là lễ ký kết hợp tác với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), xây dựng một không gian trưng bày về nỗ lực chung của hai chính phủ và nhân dân hai nước trong việc khắc phục hậu quả chiến tranh. Đây là biểu tượng sống động cho tiến trình hòa giải và khát vọng chung về một thế giới hòa bình.
Thứ hai, chủ động chuyển đổi số để đưa di sản đến gần hơn với công chúng toàn cầu. Bảo tàng đang nổ lực ứng dụng công nghệ tiên tiến từ hệ thống vé tự động, thuyết minh đa ngôn ngữ, đến số hóa hiện vật 3D và xây dựng nền tảng tham quan trực tuyến, đảm bảo những câu chuyện lịch sử tiếp tục sống và lan tỏa mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.
Khách mời chia sẻ tại chương trình
Tham dự lễ kỷ niệm, ông Phạm Định Phong, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VH-TT&DL) chia sẻ: “Bước sang giai đoạn mới, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh không chỉ là điểm đến du lịch hàng đầu mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục lịch sử, lòng yêu nước và khát vọng hòa bình cho thế hệ trẻ. Tôi mong Sở VH&TT TP.HCM tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để Bảo tàng phát huy vai trò, trở thành trung tâm văn hóa, giáo dục hòa bình mang tầm vóc quốc tế, góp phần xây dựng TP.HCM hiện đại, nghĩa tình”
Tại lễ kỷ niệm, Ban tổ chức cũng công bố quyết định khen thưởng, trao giấy khen của Cục Di sản văn hóa, Bộ VH-TT&DL; giấy khen của Sở VH&TT và biểu trưng tri ân cho các cá nhân có nhiều đóng góp cho Bảo tàng Chứng tích chiến tranh..
Dịp này, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh đã khai mạc trưng bày chuyên đề “Ẩm thực Nam bộ thời kháng chiến”. Nhiều hình ảnh, hiện vật trưng bày đã thể hiện một góc nhìn nhân văn về cuộc chiến sinh tồn thầm lặng, nơi những bữa ăn đạm bạc đã trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, nuôi dưỡng ý chí cho quân và dân ta.
